pasek Bolonia
FAQ PDF Drukuj Email

 

 

W odpowiedzi na szereg pytań, które pojawiły się w związku z pracami nad formułowaniem programów nauczania w języku efektów kształcenia w świetle zapisów znowelizowanej Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym przedstawiamy zestawienie tych najczęściej stawianych. Zachęcamy do zapoznania się z dotychczasowymi wątpliwościami i zaproponowanymi rozwiązaniami. W przypadku dalszych zapytań prosimy o kontakt pod adresem mailowym Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. .

 

Gdyby nie znaleźli Państwo odpowiedzi na swoje wątpliwości na naszej stronie warto odwiedzić także help desk udostępniony na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego [link]. Oprócz możliwości zapoznania się z opublikowanymi już wskazówkami, dotyczącymi interpretacji zapisów znowelizowanej ustawy, istnieje także możliwość przedstawienia własnych pytań, które mogą pojawić się podczas prac nad dostosowywaniem procesu dydaktycznego w Państwa jednostkach do nowych regulacji.

 

W przypadku dostrzeżenia niespójności i błędów w rozporządzeniach odnoszących się do znowelizowanej Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym prosimy o kontaktowanie się  z nami za pośrednictwem adresu mailowego Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. . Kwestie te będą niezwłocznie przekazywane do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w celu ich wyjaśnienia. Stanowisko ministerstwa zostanie opublikowane poniżej.


! Pragniemy również poinformować, że powołane zostały Komisje Rektorskie ds. weryfikacji programów kształcenia. Informacje na temat składu osobowego poszczególnych komisji oraz dokument zawierający kryteria oceny programów kształcenia w zakresie ich zgodności z Uchwałą nr 405 Senatu Uniwersytetu Warszawskiego znajdą Państwo [tutaj].



 

 

Pismo Pani Prorektor ds. studenckich prof. dr hab. Marty Kicińskiej-Habior:


informujące o tym, że wszelkie regulacje na poziomie centralnym, wspólne dla wszystkich programów kształcenia, zostały już zapisane i zaakceptowane przez Senat i Rektora UW (Uchwała Senatu UW nr 405 z dn. 28 września 2011 r. oraz Zarządzenie Rektora UW nr 44 z dn. 26 października 2011 r.; oba dokumenty dostępne są w zakładce → Aktualności) [plik PDF]


pismo, w którym zawarte zostały odpowiedzi MNISW na pytania dotyczące wykorzystywania przez studentów liczby punktów ECTS z przyznanego limitu punktów w trakcie studiów stacjonarnych w uczelni publicznej oraz stosowania przepisów znowelizowanej Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zakresie studiowania drugiego kierunku studiów na studiach stacjonarnych w uczelni publicznej bez wnoszenia opłat; ponad to znajdą tu Państwo wykładnię Biura Prawno-Legislacyjnego UW w sprawie składania "Oświadczenia studenta o spełnieniu warunków do podjęcia i kontynuowania studiów stacjonarnych w uczelni publicznej bez wnoszenia opłat" [plik PDF]

 

Zapraszamy również do zapoznania się z materiałami zaprezentowanymi podczas szkoleń przygotowanych przez Biuro Pełnomocnika Rektora ds. realizacji Procesu Bolońskiego oraz Biuro Jakości Kształcenia, a także wnioskiem o prowadzeniu kierunku studiów (dostępny także na stronie Biura Spraw Studenckich).

 

prezentacja dotycząca właściwego stosowania punktów ECTS i szkolenia językowego[plik PDF]

zestawienie informacji o punktach ECTS w dokumentach ministerialnych i uniwersyteckich [plik PDF]

prezentacja dotycząca opisywania programu kształcenia w warunkach znowelizowanego Prawa o szkolnictwie wyższym [plik PDF]

wniosek o prowadzenie kierunku studiów [plik]


Osoby odpowiedzialne za przygotowanie opisu programu studiów doktoranckich w języku efektów kształcenia zachęcamy do zapoznania się z poniższymi materiałami. Znajdą tu Państwo wskazówki metodologiczne oraz informacje dotyczące tzw. standardów dla studiów doktoranckich.


1. AEC Handbook "Guide to third cycle studies in higher music education" [plik PDF]

2. EUA Publication "Doctoral Programmes for the Europena Knowledge Society" [plik PDF]

3. Standardy kształcenia na studiach doktoranckich [plik PDF; plik PDF; link]

4. Studia doktoranckie w Europie: ogólne trendy oraz przykład Politechniki Warszawskiej [plik PDF]

5. Przykładowe programy nauczania [link; link]

 

W związku z reformą szkolnictwa wyższego przedstawiamy również najnowsze rozporządzenie Państwowej Komisji Akredytacyjnej w sprawie wytycznych do przygotowania raportu samooceny wraz z szeregiem załączników, które uwzględniają nowy sposób formułowania programów nauczania.


1. znowelizowana uchwała Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej w sprawie wytycznych do przygotowania raportu samooceny [plik PDF]

2. załącznik nr 1 do uchwały PKA - raport samooceny/ocena programowa [plik PDF]

3. załącznik nr 2 do uchwały PKA - raport samooceny/ocena instytucjonalna [plik PDF]

4. załącznik nr 3 do uchwały PKA - raport na temat działań naprawczych podjętych w uczelni po otrzymaniu warunkowej oceny jakości kształcenia [plik PDF]

 


 

 

Frequently Asked Questions


 

Pytania dotyczące punktów ECTS


Jaka liczba punktów ECTS przysługuje za zajęcia wychowania fizycznego?

W wypadku zajęć wychowania fizycznego obowiązuje § 5 ust. 2, punkt 3 Zarządzenia Rektora UW nr 44 z dnia 26 października 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu projektowania, realizacji i oceny rezultatów planów studiów i programów kształcenia (w myśl tego zapisu za 30 godzin zajęć wychowania fizycznego przysługuje 0,5 punktu ECTS; dwa lata zajęć dają 2 punkty ECTS).


Ile punktów ECTS powinno przysługiwać za lektoraty z języków nowożytnych i egzamin z języka obcego?

Za 60 godzin zajęć językowych student powinien otrzymać 2 punkty ECTS, czyli dwa semestry tego typu zajęć powinny skutkować otrzymaniem 4 punktów ECTS. Za zdany egzamin językowy student otrzymuje 2 punkty ECTS.

 

Czy aktualne jest Zarządzenie Rektora UW nr 18 (z dn. 8.06.2006 r.) w sprawie przyznawania punktów ECTS za pracę licencjacką i magisterską?

W obowiązujących obecnie regulacjach prawnych nie została określona liczba punktów ECTS przypisana do pracy dyplomowej. W wypadku prac licencjackich, które mogą przyjmować rozmaite formy (na przykład rozprawy pisemnej, prezentacji, projektu), należy dostosować liczbę punktów ECTS do nakładu pracy studenta, koniecznego do osiągnięcia efektów kształcenia sprawdzanych za pomocą pracy licencjackiej.

 

Czy § 5 Rozporządzenia w sprawie tytułów zawodowych (powtórzony w Rozporządzeniu Rektora UW nr 44, § 4 punkt 10): "Warunkiem wydania dyplomu ukończenia studiów wyższych jest (...) złożenie egzaminu dyplomowego oraz pracy dyplomowej" oznacza, że przygotowanie pracy dyplomowej jest obecnie wymogiem również na studiach I stopnia?

Zgodnie z Rozporządzeniem Rektora nr 44 (które właściwie powtarza zapis z § 5 Rozporządzanie MNiSW z 1 września 2011 r. w sprawie tytułów zawodowych ...) należy złożyć egzamin dyplomowy i przygotować pracę dyplomową zarówno na studiach pierwszego, jak i drugiego stopnia.

 

Czy wymóg co najmniej 30% punktów ECTS modułów kształcenia do wyboru przez studenta dotyczy, odpowiednio, każdego roku studiów, czy też ma odniesienie do ogólnej liczby punktów ECTS, które student musi uzyskać na określonym poziomie (tzn. w ciągu 3 lat studiów na poziomie pierwszym, a potem dwóch lat na poziomie drugim). Słowem, czy  w planie zajęć każdego roku co najmniej 30% punktów ECTS musi być do wyboru?

Program kształcenia odnosi się do danego cyklu studiów. W tej sytuacji wymóg zapewnienia obieralności przedmiotów, których suma punktów ECTS będzie wynosiła co najmniej 30% dotyczy, kolejno trzyletniego (studia licencjackie) i dwuletniego okresu studiowania (studia magisterskie).

 

Czy na studiach niestacjonarnych (zaocznych) student powinien mieć możliwość wyboru modułów kształcenia w wymiarze nie mniejszym niż 30% punktów ECTS przypisanych programowi studiów?

Tak.


Czy do puli zajęć do wyboru można wliczać takie przedmioty jak: lektoraty, W - F, przedmioty ogólnouniwersyteckie? Czy też chodzi o to by wybór dotyczył wyłącznie przedmiotów kształcenia na danym kierunku?

Do grupy modułów obieranych przez studenta można zaliczyć lektoraty, egzamin z języka obcego, zajęcia wychowania fizycznego oraz przedmioty ogólnouniwersyteckie. Poza wyżej wymienionymi przedmiotami jednostka/wydział powinien zapewnić wybór z określonej puli przedmiotów kształcenia oferowanych na danym kierunku.


Jaki limit punktów ECTS otrzyma student, który rozpocznie w roku akademickim 2012/2013 studia stacjonarne w uczelni publicznej bez wnoszenia opłat, przy czym w roku akademickim 2011/2012 rozpoczął już studia stacjonarne w uczelni publicznej bez wnoszenia opłat i przerwie je po zaliczeniu dwóch semestrów?

Student, który rozpoczął studia stacjonarne w uczelni publicznej w roku akademickim 2011/2012 albo w latach następnych i po zaliczeniu jednego lub kilku semestrów przerwał studia, a następnie ponownie podjął studia na innym albo tym samym kierunku studiów, otrzyma limit punktów ECTS uprawniający go do korzystania z zajęć bez wnoszenia opłat, ale pomniejszony o wykorzystane już wcześniej punkty ECTS.

 

Czy przedmioty niezwiązane z kierunkiem studiów, których udział w programie studiów powinien wynosić co najmniej 5% punktów ECTS (Uchwała nr 56 Senatu UW z dn. 22 lutego 2006 r.) muszą być koniecznie przedmiotami ogólnouniwersyteckimi? Czy mogą się w tej puli znaleźć tzw. "zajęcia zamawiane", prowadzone przez wykładowców nie związanych z jednostką zlecającą przygotowanie takiego przedmiotu podejmujacego tematykę niezwiązaną z kierunkiem danych studiów.

Mogą to być zarówno przedmioty ogólnouniwersyteckie, jak i przedmioty "zamawiane". Należy jednak pamiętać o zapewnieniu studentowi wyboru "przedmiotu zamawianego" (nie mogą to być odgórnie narzucone zajęcia). Przypominamy także, że zajęcia wychowania fizycznego oraz lektoraty nie wpisują się do puli przedmiotów niezwiązanych z kierunkiem.

 

Czy została zniesiona minimalna liczba godzin w programach studiów?

W świetle nowych rozporządzeń przestały obowiązywać minima godzinowe. Miernikiem programu są obecnie punkty ECTS, które odzwierciedlają nakład pracy studenta niezbędny do osiągnięcia określonych efektów kształcenia (słowem można mówić o minimach w przypadku punktów ECTS, np. minimum 180 punktów ECTS niezbędnych do uzyskania dyplomu pierwszego cyklu studiów).


Pytania dotyczące obszarów kształcenia, profilów oraz modułów


Czy jeśli kierunek studiów obejmuje dwa obszary kształcenia, to oznacza to, że kierunkowe efekty kształcenia muszą odnosić się do wszystkich obszarowych efektów kształcenia z obu obszarów? We wzorcowym wniosku (załącznik B1) mowa jest o możliwości  nieuwzględnienia niektórych efektów obszarowych? Czy struktura programu zakładająca udział obu obszarów w proporcji np. 70/30 jest wystarczającym uzasadnieniem uwzględnienia odpowiednich efektów obszarowych w takiej samej proporcji?

Efekty kierunkowe nie muszą uwzględniać wszystkich efektów zdefiniowanych dla wskazanych obszarów. Jednak podanie samej proporcji nie wystarczy. Należy w sposób merytoryczny uzasadnić, dlaczego określone efekty obszarowe nie zostały uwzględnione.

 

Czy kierunek studiów, który przynależy do czterech obszarów kształcenia można  przypisać tylko do dwóch obszarów?

Nie można wybrać dwóch obszarów kształcenia. Efekty kształcenia muszą być przyporządkowane do wszystkich obszarów kształcenia.


Czy o ile lektoraty są zaliczane do grupy przedmiotów do wyboru, to egzamin z języka obcego na poziomie B2 niezbędny do otrzymania dyplomu licencjata na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego stopnia powinniśmy zaliczać do grupy przedmiotów do  wyboru (tak jak w przypadku lektoratów student wybiera egzamin z danego języka z oferty) czy do grupy przedmiotów podstawowych (ze względu na jego niezbędność)?

W obecnej nomenklaturze wynikającej z Ustawy i rozporządzeń ministra nie rozróżniamy pomiędzy przedmiotami podstawowymi i do wyboru. Wszystkie przedmioty oferowane w ramach programu kształcenia mogą być do wyboru, a na pewno musi ich być nie mniej niż 30% (biorąc pod uwagę ich wymiar ECTS-owy). Lektoraty oraz egzamin z języka obcego wchodzą do puli co najmniej 30% zajęć do wyboru i uwzględniane są we wskaźniku sumarycznym dotyczącym realnego wyboru przedmiotów przez studenta. Warunkiem jest, aby wydział nie narzucał studentowi, którego języka ma się uczyć ani z jakiego języka ma się poddać egzaminowi. Możliwość skorzystania z całej oferty USNJO stanowi o wyborze.


Czy w przypadku zajęć "rocznych" i kończących się egzaminem należy dokonać podziału tych zajęć na dwa semestry i przypisać punkty ECTS odrębnie za zajęcia w pierwszym semestrze oraz odrębnie za zajęcia w drugim semestrze?

Tak. Należy jednak pamiętać, ze otrzymanie przez studenta określonej puli punktów ECTS za dany moduł jest tożsame ze zweryfikowaniem, czy osoba ta opanowała wszystkie efekty kształcenia sformułowane dla modułu (dotyczy to przedmiotu realizowanego zarówno w semestrze letnim jak i zimowym, które wcześniej tworzyły roczny blok zajęć). Jednostki same określają właściwą dla danych zajęć formę weryfikacji zakładanych efektów kształcenia.


Czy istnieje możliwość przypisania studiów I stopnia do innego obszaru kształcenia niż studiów II stopnia?

Tak.


Czy w przypadku prowadzenia kilku specjalności na studiach II stopnia istnieje możliwość przyporządkowania każdej z nich do różnych obszarów kształcenia?

Projektujący program kształcenia ma taką możliwość.


Czy studia I stopnia mogą mieć inny profil niż studia II stopnia?

Tak.


Czy w ramach studiów II stopnia specjalności mogą mieć inne profile?

Nie (profil - podobnie jak punkty ECTS, czy efekty kształcenia - jest atrybutem programu kształcenia; tu musi być zachowana spójność).


Czy student może wybrać tylko jeden element modułu, na który składają się ćwiczenia, wykład, seminarium licencjackie, bądź seminarium magisterskie oraz czy można jeden z tych elementów umieścić także w innym module?

Student musi wybrać cały moduł, a ten sam element nie może być użyty  w dwóch różnych modułach. Wynika to z faktu, że moduł ma określone efekty kształcenia zdobywane w ramach zajęć wchodzących w jego skład (a co za tym idzie, jedną dla całego modułu liczbę punktów ECTS).


Czy istnieje wskaźnik, który pokazywałby, jaki powinien być udział zajęć praktycznych przygotowujących do zawodu na profilu praktycznym?

Nie ma w tej kwestii odgórnych wytycznych. Proporcja powinna być rozsądna (instytucje uprawnione do oceny programowej i instytucjonalnej powinny być przekonane, że zastosowano odpowiednie proporcje).

 

Czy do 15 lutego 2012 muszą być przygotowane sylabusy dla wszystkich modułów/przedmiotów?

Zgodnie z harmonogramem przedstawionym podczas listopadowych szkoleń zorganizowanych przez Biuro Jakości Kształcenia (prezentacja ze spotkania jest dostępna tutaj) do 15 lutego 2012 roku Rady Wydziałów muszą przyjąć uchwały w sprawie nowego opisu programów kształcenia. W tej sytuacji zweryfikowane programy kształcenia muszą być przygotowane do 15 lutego 2012 roku, natomiast sylabusy poszczególnych przedmiotów mogą być przygotowane w późniejszym terminie. Należy jednak pamiętać, że efekty kształcenia zdefiniowane dla poszczególnych przedmiotów/modułów będą niezbędne do opracowania matrycy efektów kształcenia.

 

Do Państwa informacji podajemy dokładny harmonogram działań

  • do 15 lutego 2012 r. Rady Wydziałów przyjmują uchwały w sprawie nowego opisu programów kształcenia,
  • do 16 kwietnia 2012 r. Komisje Rektora weryfikują zgodność uchwał Rad Wydziałów z wytycznymi zawartymi w Załączniku do Uchwały nr 405 Senatu UW z 28 września 2011 r.,
  • do 15 maja 2012 r. (jeśli to konieczne) Rady Wydziałów podejmują uchwały korygujące uchwały w sprawie nowego opisu programów kształcenia,
  • do 31 maja 2012 r. Senat Uniwersytetu Warszawskiego podejmuje uchwałę zatwierdzającą opis efektów kształcenia w oparciu o poszczególne uchwały Rad Wydziałów.

 

Czy w programie studiów należy uwzględnić takie przedmioty jak Bezpieczeństwo i higiena pracy, Podstawy ochrony własności intelektualnej oraz Technologia informacyjna?

Takie przedmioty jak Bezpieczeństwo i higiena pracy, Podstawy ochrony własności intelektualnej oraz Technologia informacyjna powinny być uwzględnione w nowych programach kształcenia. Nie zachodzą także żadne zmiany w punktach ECTS przyporządkowanych do tych zajęć.

 

Pytania dotyczące minimum kadrowego, dokumentowania zmian w programach kształcenia, etc.


Jak należy rozumieć sformułowanie "osoba posiadająca doświadczenie zawodowe poza uczelnią”? Jak weryfikować takie kwestie?

Nie ma odgórnych wytycznych w tej kwestii.


Jak weryfikować kompetencje kandydatów?

Jednostka sama decyduje, czy osoba posiadająca określony dorobek naukowy może wejść do minimum kadrowego jako osoba reprezentująca obszar nauk ścisłych, humanistycznych etc. Władze jednostki/osoby odpowiedzialne za kwestie kadrowe decydują, czy kompetencje danej osoby są odpowiednie w świetle stawianych wymagań.


Czy w przypadku sformułowania efektów kształcenia przynależnych do obszaru nauk przyrodniczych osoba reprezentująca ten obszar powinna znaleźć się w minimum kadrowym?

Tak (w minimum kadrowym musi się znaleźć przedstawiciel nauk przyrodniczych, jeśli w programie znajdą się zajęcia przynależne do tego obszaru nauk; forma zatrudnienia takiej osoby zależy od jednostki).


Czy dostępna będzie uniwersalna tabela pozwalająca dokumentować zmiany wprowadzane we wszystkich jednostkach w związku z wdrażaniem Krajowych Ram Kwalifikacji?

Nie ma ujednoliconego formularza opisu nowych programów kształcenia. Forma przygotowania odpowiedniej dokumentacji zależy od jednostki. Oczywiście warto posiłkować się w trakcie prac wzorami tabel, które znajdują się w załącznikach do Rozporządzenia nr 44 [Zarządzenie nr 44].

 

Czy wniosek o prowadzenie kierunku studiów, który jest dostępny na stronie BSS UW, obowiązuje dla nowych kierunków, które dopiero powstaną, czy także dla kierunków już istniejących, w których przeprowadza się zmiany związane z KRK?

Wniosek o prowadzenie kierunku studiów obowiązuje wszystkie jednostki.

 

Gdzie należy dostarczyć gotową już dokumentację dotyczącą procesu kształcenia zgodną z zapisami znowelizowanej Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym?

Odpowiednią dokumentację (również w wersji elektronicznej) należy dostarczyć do Biura Spraw Studenckich (Krakowskie Przedmieście 26/28, Pałac Kazimierzowski, piętro II, pokój 21).