pasek Bolonia
Studia trzy stopniowe PDF Drukuj Email

 

 

Podział na studia trzy stopniowe w szkolnictwie wyższym wprowadzany był stopniowo. Początkowo, wśród postulatów wyznaczonych przez Ministrów, przyjęty został model studiów dwustopniowych, jednak w toku realizacji założeń Procesu Bolońskiego uznano za konieczne rozszerzenie modelu o trzeci stopień - studia na poziomie doktoranckim.

Poziomy mają swoje odzwierciedlenie w Bolońskiej (Deskryptory Dublińskie) oraz w Europejskiej Ramie Kwalifikacji [ link].

Aby zagwarantować lepszą rozpoznawalność i uznawalność uzyskanych przez absolwentów kwalifikacji, jako kolejny postulat Procesu Bolońskiego wprowadzony został suplement do dyplomu [ link], który zawiera dokładny opis zdobytej przez studenta wiedzy i umiejętności.


 


STUDIA I i II STOPNIA


Wprowadzenie systemu studiów dwustopniowych - tzw. "Model boloński studiów",  było jednym z głównych postulatów zawartych w 1999 roku w Deklaracji Bolońskiej.

W 2003 roku na konferencji w Berlinie, ministrowie odpowiedzialni za szkolnictwo wyższe państw uczestniczących w Procesie, zobowiązali się do wdrożenia dwustopniowego modelu studiów do 2005 roku.


gwiasdka Deklaracja Bolońska określa następujące wytyczne dla 2 pierwszych stopni studiów:


1

STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

(first cycle degree)

trwają co najmniej 3 lata

ich ukończenie oznacza uzyskanie dyplomu (lub odpowiednika) bechelor (po 3-latach), advanced bechelor ( po 4 latach)

dyplom poświadczający ukończenie tego stopnia ma być rozpoznawany na rynku pracy jako odpowiedni poziom Europejskiej Ramy Kwalifikacji

 

2

STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

(second cycle degree)

studia trwają 2 lata

dostęp do tego stopnia wymaga wcześniejszego ukończenia studiów pierwszego stopnia

stopień kończy się uzyskaniem  dyplomu (lub odpowiednika) master

 

 

 

Z założenia, na pierwszym stopniu studiów student powinien zdobyć podstawową wiedzę i umiejętności z danej dziedziny wiedzy, które pozwolą mu, w zależności od wyboru, na podjęcie pracy zawodowej lub na kontynuacje nauki i rozszerzanie swojej wiedzy na studiach II stopnia, które są studiami specjalistycznymi o węższym zakresie.


! Mimo powszechnego wprowadzania modelu studiów 3+2 na uczelniach europejskich, wiele z nich podkreślało potrzebę pozostawienia jednolitych studiów 5 letnich na niektórych kierunkach, ze względu na ich specyfikę.

W Polsce zgodnie z Rozporządzenie Ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego, kierunkami prowadzonymi jako jednolite studia magisterskie pozostały studia na kierunkach: prawo, teologia, farmacja, psychologia, weterynaria, kierunki lekarskie oraz lekarsko-dentystyczne.

 

 

 

gwiasdka Celem wprowadzenia dwustopniowego modelu studiów było zwiększenie możliwości elastycznego kształtowania kariery naukowej przez studentów oraz lepsze dostosowanie kwalifikacji absolwentów do wymagań rynku pracy.

Dwustopniowa struktura pozwala na większą mobilność studentów, umożliwiającą uzyskanie wykształcenia w różnych obszarach wiedzy oraz w różnych krajach.


KORZYŚCI wprowadzenia dwustopniowego systemu studiów wyższych:

  • uzyskanie kwalifikacji zawodowych przez studenta już po 3 latach (mniejsza liczba studentów porzuca studia w połowie bez uzyskania jakichkolwiek kwalifikacji)
  • uelastycznienie studiów - możliwość porzucenia studiów po pierwszym stopniu i powrócenia do nich po kilku latach
  • zwiększenie dostępności studiów
  • zdefiniowanie efektów kształcenia i możliwość porównywania wykształcenia
  • podniesienie atrakcyjności uczelni

 

 


STUDIA III STOPNIA

 

Na początku Procesu Bolońskiego studia doktoranckie oraz związane z nimi kształcenia i praca naukowa doktorantów, uznawane były za obszar normowany przez każde z państw we własnym zakresie.

Pojawienie się postulatów zwiększenia współpracy pomiędzy Europejskim Obszarem Szkolnictwa Wyższego i Europejskiej Przestrzeni Badawczej, zwróciło uwagę na potrzebę włączenia studiów doktoranckich w obszar zainteresowania i reform związanych z Procesem Bolońskim.

 

 

gwiasdka Biorąc pod uwagę powyższe trendy w Komunikacie Berlińskim po Konferencji Ministrów w 2003 roku dwustopniowy system studiów rozszerzony został o trzeci stopień - studia doktoranckie.


gwiasdka W lutym 2005 roku w Salzburgu EUA przy współpracy z ministerstwami odpowiedzialnymi za szkolnictwo wyższe Austrii i Niemiec, zorganizowała seminarium, którego celem było omówienie różnych aspektów studiów trzeciego stopnia – studiów doktoranckich w Procesie Bolońskim, a następnie określenie najważniejszych wyzwań i zaleceń na przyszłość.

 

Podczas dyskusji przeprowadzonych przez uczestników seminarium jako podstawę przyjęto 3 zasady:

1. Studia doktoranckie stanowią ważną część zarówno Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego jak i Europejskiej Przestrzeni Badawczej, przez co fundamentalnie różnią się od studiów pierwszego i drugiego stopnia.

2. Edukacja na studiach doktoranckich jest z definicji indywidualna i niepowtarzalna, dlatego studenci muszą mieć zapewnioną niezależność oraz elastyczność.

3. Studia doktoranckie powinny być rozwijane przez autonomiczne oraz odpowiedzialne instytucje, które rozwijają badania.

 


 

3

W wyniku prac na seminarium przyjęty został dokument zawierających 10 podstawowych reguł, które powinny spełniać studia doktoranckie – tzw. Zasady Salzburskie:


1. Głównym trzonem studiów doktoranckich jest rozwój wiedzy studentów poprzez prowadzenie samodzielnych badań.

2. Studia doktoranckie powinny być osadzone w strategii i polityce uczelni wyższej, tak aby uczelnia brała odpowiedzialność za to, że studia zapewnią odpowiedni rozwój kariery oraz sprostają nowym wyzwaniom.

3. Oferta studiów doktoranckich powinna być różnorodna, wsparta wysoką jakością oraz rzetelnymi praktykami.

4. Studenci studiów doktoranckich są młodymi naukowcami i jako tacy powinni być uznawani za profesjonalistów.

5. Organizacja nadzoru oraz kryteria oceny powinny być ustalone w oparciu o przejrzyste ramy wspólnej odpowiedzialność doktorantów, instytucji i nauczycieli.

6. Studia doktoranckie powinny dążyć do osiągnięcia tzw. masy krytycznej przy wykorzystaniu różnych innowacyjnych praktyk.

7. Czas trwania studiów doktoranckich powinien wynosić od trzech do czterech lat.

8. Należy promować innowacyjne struktury, które umożliwiają sprostanie wyzwaniu jakim jest kształcenie interdyscyplinarne.

9. Studia doktoranckie powinny dążyć do oferowania jak najszerszej międzynarodowej, interdyscyplinarnej i zintegrowanej współpracy pomiędzy partnerami.

10. Należy zapewnić odpowiednie trwałe finansowanie studiów doktoranckich.


Więcej o przebiegu oraz wynikach seminarium można przeczytać na stronie → www.eua.be/....salzburg-seminar oraz w dokumencie "Final Report" [Plik PDF].



gwiasdka Przyjęte w 2005 roku zasady zostały poddane ponownej dyskusji i w ramach Inicjatywy Salzburg II poddane intensywnym konsultacjom, których wyniki były dyskutowane na forum EUA – Council for Doctoral Educationwww.eua.be/cde przez przedstawicieli z 36 krajów.

EUA CDE

Wynikiem tych prac jest wydanie dokumentu pod tytułem:

“Salzburg II Recommendations: European Universities’ Achievements Since 2005 in implementing the Salzburg Princieles” [Plik PDF],

który opisuje nowe rekomendacje bazujące na oryginalnych zasadach salzburskich dodając im jednak praktyczny kontekst.


 


gwiasdka Realizacja postulatów oraz kontrola nad odpowiednią jakością oferowanych na europejskich uczelniach studiów trzeciego stopnia leży między innymi w gestii Europejskiego Stowarzyszenia Doktorantów EURODOCwww.eurodoc.net

 

EURODOC